Harlingen

In het westen van Friesland, aan de kust van de Waddenzee, ligt de havenstad Harlingen. Harlingen is de enige zeehaven binnen de provincie en is van oudsher belangrijkste havenstad van Friesland. De verschillende pakhuizen, grote, statige herenhuizen en de prachtige oude havens herinneren aan de rijke geschiedenis op het gebied van handel, zeevaart en visserij. Harlingen is 1 van de Friese Elfsteden.

Geschiedenis
In 1157 wordt in het dorp Almenum, nabij Harlingen een klooster gesticht, Ludingakerke genaamd. De monniken die in het klooster leefden, groeven grachten en vaarten die de handel in het gebied bevorderden. Hierdoor groeide Ludingakerke uit tot 1 van de rijkste kloosters van Friesland. Harlingen profiteerde van de handel die de monniken dreven en werd hierdoor een belangrijke handelsstad. In 1234 ontving Harlingen stadsrechten, waarmee het 1 van de oudste erkende steden van Friesland is. 

De jaren die volgenden groeide de welvaart gestaag in Harlingen. De stad kende veel nijverheid. Er werden scheepswerven, bierbrouwerijen, zeep- en zoutziederijen, steen- en pottenbakkerijen, kalkovens, graan- en zaagmolens gebouwd. Ondanks de handel die vanuit de stad gedreven werd, o.a. met landen rond de Oostzee, is Harlingen nooit erkend als Hanzestad. Harlingen werd, evenals andere havensteden gelegen aan de Zuiderzee, voorbijgestreefd door Amsterdam en Rotterdam. Toch bleef Harlingen als kustvaart- en vissershaven met veel voorzieningen van groot economisch belang voor Friesland. 

Toerisme
Harlingen is met haar rijke historie een belangrijke toeristische trekpleister. De prachtige oude pakhuizen en panden, de vele havens en aanlegplaatsen en mogelijkheden voor watersport en -recreatie maken Harlingen zeer geliefd bij een groot publiek. Daarnaast vertrekken er vanuit Harlingen dagelijkse veerdiensten van en naar de Waddeneilanden Terschelling en Vlieland.

Met meer dan 600 erkende monumenten, een historisch stadscentrum en een grote verscheidenheid aan terrasjes, restaurants, winkels, en musea is er voor elk wat wils. De traditionele Harlinger Visserijdagen zijn dé gelegenheid bij uitstek om kennis te maken met Harlingen.   

Visserij
Voor de aanleg van de Afsluitdijk werd er vanuit Harlingen met name op ansjovis en haring gevist op de Zuiderzee. Met het aanleggen van de Afsluitdijk verdwenen deze vissoorten en werd de visserij toegespitst op de vangst van met name garnalen en in mindere mate op platvis. Veel Harlinger vissers zijn in de periode tussen de voltooiing van de Afsluitdijk en de Tweede Wereldoorlog actief als 'dijkvissers'. Zij zetten fuiken uit langs de dijk om zo o.a. op haring te vissen. De dijkvissers waren in het voorjaar visserman en gedurende zomer werkten zij aan de wal, vaak als boer. Een deel van de Harlinger vloot schakelde om naar de visserij op garnalen en kokkels, waarbij met name gevist werd op garnalen die werden verwerkt door de veevoederindustrie.

De visserij neemt de jaren die volgen een steeds belangrijkere plaats in, al zijn er wel problemen met de afzet van de gevangen vis. Vanuit het hele land komen kooplieden naar Harlingen om vis te kopen, maar over het algemeen zijn de prijzen die voor de vis betaald worden laag. Vanaf 1932 ontwikkelde Harlingen zich meer tot vissersplaats, mede door de komst van een gemeentelijke visafslag aan het Havenplein te Harlingen. Door groei van de visserijactiviteiten ontstaat ruimtegebrek en verhuist de Harlinger visafslag, eerst naar de Zuiderhaven. De garnalenvisserij komt tot bloei en maakt een sterke groei door, met een hoogtepunt in de jaren '50. Harlingen had toentertijd de hoogste garnalenaanvoer van Nederland. Dit resulteerde in de aankoop en verbouw van verschillende panden aan de Zuiderhaven rond 1957, om zo de bedrijfsactiviteiten voldoende onderdak te kunnen bieden. In de jaren '60 en '70 wordt een nieuwe visserijhaven aangelegd en in 1974 wordt wordt de nieuwe visafslag aan de Nieuwe Vissershaven in gebruik genomen. Tot op de dag van vandaag is de Harlinger visafslag hier gevestigd, al is het geen gemeentelijke visafslag meer. In 1985 werd de afslag geprivatiseerd en verkocht aan Visveiling Urk. Tegenwoordig fungeert Harlingen als aanvoerhaven voor met name garnalen. Op de afslag vindt de verwerking en verkoop van garnalen plaats.